Liście jesienią: co grabić, co zostawić i jak zrobić z nich kompost

Liście z trawnika, ścieżek i oczka wodnego zgrabiasz, a pod krzewami i na rabatach możesz je zostawić jako ściółkę. Zdrowe liście to dobry materiał na kompost i ziemię liściową.

Liście chorych drzew, np. jabłoni z parchem albo kasztanowca ze szrotówkiem, zbierasz osobno i nie dajesz ich na kompost.

Gdzie liście grabić, a gdzie zostawić

Grab liście:

• z trawnika, bo pod grubą warstwą trawa żółknie i choruje,
• z chodników, schodów i podjazdu, bo mokre liście są śliskie,
• z oczka wodnego i rynien, bo gnijące liście psują wodę i zatykają odpływy,
• spod drzew owocowych, na których latem były choroby liści.

Możesz zostawić:

• pod krzewami i żywopłotem, gdzie tworzą naturalną ściółkę,
• na rabatach bylinowych, cienką warstwą między roślinami,
• w kącie ogrodu, w pryzmie z gałązkami, która zimą będzie schronieniem dla jeży i owadów.

Grabienie bez bólu pleców

Do liści wybierz grabie wachlarzowe z szeroką głowicą: im szersza, tym mniej ruchów. Elastyczne zęby zbierają liście z trawnika i nie wyrywają trawy. Sprawdzą się np. grabie do liści Fiskars Solid L23, a inne modele znajdziesz w kolekcji grabie ogrodowe.

Kilka zasad:

• Grab regularnie, co 1-2 tygodnie. Cienka warstwa idzie szybko, gruba i mokra ciężko.
• Grab po wyschnięciu rosy. Mokre liście kleją się do trawy i ważą kilka razy więcej.
• Zgrabiaj liście na plandekę, a nie w kopce na trawniku. Plandekę z liśćmi przeciągniesz prosto do kompostownika.
• Pracuj z prostymi plecami, trzymaj grabie blisko ciała i co jakiś czas zmieniaj rękę prowadzącą.

Na żwirze i kostce szybciej pójdzie miotła niż grabie.

Kompost z liści: jak go założyć

Same liście rozkładają się wolno, nawet 1-2 lata, bo mają dużo węgla, a mało azotu. Kompostują się szybciej, gdy:

1. Rozdrobnisz je. Przejedź po liściach kosiarką z koszem: dostaniesz drobną mieszankę liści i trawy.
2. Wymieszasz je z materiałem zielonym: skoszoną trawą, resztkami warzyw, chwastami bez nasion. Na 3-4 części liści daj ok. 1 część materiału zielonego.
3. Utrzymasz wilgotność jak w wyciśniętej gąbce. Suche liście podlej, zbyt mokre przesyp drobnymi gałązkami.
4. Przerzucisz pryzmę widłami co kilka tygodni, żeby dostarczyć powietrze.

Kompostownik z tworzywa trzyma ciepło i wilgoć, więc rozkład trwa krócej niż w otwartej pryzmie. Przykład to modułowy kompostownik Classicompo Prosperplast w trzech pojemnościach. Oba modele, które mamy, są w kolekcji kompostowniki.

Do przerzucania przydadzą się widły Fiskars Ergonomic do kompostu. Rozkład przyspieszy preparat z mikroorganizmami, np. PRYZMATIX SUMIN. Ilość i sposób użycia podaje opakowanie.

Ziemia liściowa: najprostszy sposób

Jeśli masz dużo liści, a mało miejsca, zrób ziemię liściową. Wsyp wilgotne liście do mocnego worka z tworzywa, zawiąż go, zrób kilka otworów i odstaw w cień.

Po roku lub dwóch dostaniesz ciemną, kruchą masę do mieszania z ziemią w donicach i na rabatach. Liście dębu i buku rozkładają się wolniej i lekko zakwaszają podłoże, więc ziemia z nich przyda się roślinom kwaśnolubnym.

Których liści nie dawać na kompost

• Liście z objawami chorób, np. parcha jabłoni i gruszy albo czarnej plamistości róży. Grzyby zimują na opadłych liściach i wiosną wracają na rośliny.
• Liście kasztanowca ze szrotówkiem. Poczwarki szkodnika zimują w opadłych liściach. Zbierz je dokładnie i oddaj do odpadów zielonych.
• Duża ilość liści orzecha włoskiego. Zawierają juglon, który hamuje wzrost innych roślin, i rozkładają się bardzo wolno. Kompostuj je osobno i dłużej.
• Liście z poboczy ruchliwych dróg, na których osiadają zanieczyszczenia.

Co zrobić z liśćmi, których nie zużyjesz

Większość gmin odbiera odpady zielone w workach albo przyjmuje je w punkcie selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK). Sprawdź harmonogram i zasady w swojej gminie.

Spalanie liści w ogrodzie jest w wielu gminach zabronione, a dym z mokrych liści dokucza sąsiadom. Kompost i ściółka to tańsze rozwiązanie: liście wracają do ogrodu jako próchnica.

Lista kontrolna liści na jesień

• Trawnik, ścieżki, oczko i rynny oczyszczone z liści co 1-2 tygodnie.
• Liście chorych drzew zebrane osobno i oddane do odpadów zielonych.
• Zdrowe liście rozdrobnione kosiarką i wymieszane z trawą w kompostowniku.
• Pryzma wilgotna jak wyciśnięta gąbka, przerzucana co kilka tygodni.
• Worek z liśćmi na ziemię liściową odstawiony w cień.
• Kąt z liśćmi i gałązkami zostawiony dla jeży.
• Harmonogram odbioru odpadów zielonych sprawdzony w gminie.

Najczęstsze pytania

Czy liście trzeba grabić z trawnika?

Tak. Gruba warstwa liści odcina trawę od światła i powietrza, a pod spodem rozwijają się choroby grzybowe. Wiosną w tych miejscach zostają żółte placki. Grab co 1-2 tygodnie, aż spadną ostatnie liście.

Ile trwa kompostowanie liści?

Rozdrobnione i wymieszane z trawą liście w kompostowniku dają kompost zwykle po 6-12 miesiącach. Całe liście w pryzmie rozkładają się 1-2 lata. Rozkład przyspieszają przerzucanie, wilgoć i preparat do kompostowania.

Czy liście orzecha włoskiego można kompostować?

Można, ale osobno i dłużej, bo zawierają juglon, który hamuje wzrost innych roślin. Po roku lub dwóch rozkładu kompost z nich nadaje się do użycia. Świeżych liści orzecha nie używaj jako ściółki.

Masz pytanie o kompostowanie? Zadzwoń: 795 581 352 lub zajrzyj do sklepu przy Starowiejskiej 254 w Siedlcach.